28 jan. 2012

Bekijk de Koninklijke wachtkamers van het Centraal Station [UPDATE]

Bij het ontwerp van het Centraal Station heeft Pierre Cuypers ook gedacht aan de koninklijke familie. Als Willem III de trein nam, konden hij en zijn gevolg immers niet wachten op het perron temidden van het volk. Zelfs de wachtkamer 1e klasse was geen optie. Om deze reden heeft het station een prachtig gedecoreerde ruimte gekregen naast de huidige oostelijke ingang, die ook nu nog wordt gebruikt door koningin Beatrix als zij met de trein reist. Daarnaast hebben Den Haag Holland Spoor en Baarn (Paleis Soestdijk) ook een dergelijke wachtkamer. De wachtkamer van Apeldoorn (paleis Het Loo) is inmiddels gesloopt en die van Den Haag Staatsspoor is verplaatst naar het Spoorwegmuseum in Utrecht. De drie overgebleven wachtkamers worden momenteel gerestaureerd en de NS heeft een website opgezet waarmee zij de ruimtes die klaar zijn nu wil laten zien.

Voor de koninklijke familie is onder de ruimte een stalling zodat de koets of tegenwoordig de auto naar binnen kan rijden. Deze stalling is afgesloten voor het publiek met een houten poort en aan de perronzijde is de entree te herkennen aan een smeedijzeren hekwerk. Het interieur van de ruimte is ontworpen door Cuypers, en de schilderingen zijn van de hand van George Sturm en toont naast allerlei verwijzingen naar het land en het koninklijke huis ook één van de fabels van Aesopus, een Griekse dichter. De betekenis hierachter wordt op de site vermeld.

Normaal gesproken werden stations als utilitaire gebouwen ontworpen door de ingenieur in dienst van de betreffende spoormaatschappij. Voor het Centraal Station van Amsterdam (1881-1889) werd echter voor het eerst een uitzondering gemaakt. Het belang dat met het gebouw gepaard ging en de centrale positie in de stad leidde er toe dat er werd gekozen om een rijksbouwmeester de opdracht te geven. Het station, dat het oude station Willemspoort bij de huidige Haarlemmerpoort, in 1889 verving is gebouwd op een opgespoten eiland en leidde bij de bouw tot veel ophef, omdat het spoor de verbinding tussen de haven en de stad zou opbreken. Voor de constructie van het gebouw werd ingenieur A.L. van Gendt gevraagd, die ervaring had met het ontwerpen van stations, hoewel er vooral tijdens de bouw problemen waren met verzakkingen op de rulle grond. Pierre Cuypers, die uit het Limburgse Roermond kwam, ontwierp het gebouw in een mengeling van neo gotiek en Hollandse renaissance, hetgeen respectievelijk de katholieke en Nederlandse waarden moest uitdragen.

Net als het Rijksmuseum aan de zuidzijde, vormde het station een nieuwe stadspoort voor de stad. Wie goed naar de kaart van Amsterdam kijkt ziet ook dat beide gebouwen (enigszins) op dezelfde as zijn gebouwd. Beide gebouwen vertonen ook uiterlijk veel overeenkomsten.

Bekijk de wachtkamer op de site van de NS

UPDATE:

Houd de koninklijk wachtkamers nu altijd bij je!
Bekijk de wachtkamers ook met de speciaal hiervoor ontwikkelde App!
Android of Apple.

Bronnen:
- Berens, H, 2007, P.J.H. Cuypers 1827-1921 Het complete werk, Nai Uitgevers

Foto's
- Interieur: NS
- Exterieur: Wikipedia

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen